Sinterklaas op de UNESCO lijst?
Op 3 december j.l. blogte journalist Suzanne (Yakubu) Smit dat het Sint Nicolaas Genootschap Nederland vindt dat het sinterklaasfeest thuishoort op de UNESCO lijst (conventie) van immaterieel cultureel erfgoed.
De Volkskrant citeert voorzitter Jan van Wijk van het genootschap: ‘We spiegelen de onze voorlopig aan die van de Belgen. Zij hebben de sinterklaasviering al jaren op de nationale inventaris staan. Samen met hen willen we het feest ook op de werelderfgoedlijst krijgen.’ Om werelderfgoed te worden, moeten tradities een internationaal karakter hebben. Sinterklaas wordt al jaren in verschillende landen gevierd, onder meer door Nederlandse expats, aldus de Volkskrant.
De voordracht wordt, als we niet oppassen door de snel veranderende praktijk ingehaald. ‘Zo zijn er steeds minder schimmels. Hoe los je dat op? Ook stellen gemeentes steeds hogere veiligheidseisen aan de intocht’, citeert de Volkskrant directeur Ineke Strouken van het Nederlands Centrum voor Volkscultuur, dat het initiatief ondersteunt.
Ter gelegenheid van een bijeenkomst in Bali van 22 – 29 november 2011 heeft the Intergovernmental Committee for the Safeguarding of Intangible Heritage 11 nieuwe ‘elementen’ aan de Immaterieel Cultureel Erfgoed lijst (Intangible Cultural Heritage) bijgeschreven en 19 elementen (vormen) op de Representative List. Ook heeft het comité 5 nieuwe voorstellen voor het Register of Best Safeguarding Practices geselecteerd.
De Immateriëel Cultureel Erfgoed lijst bevat inmiddels meer dan 200 elementen (practices and expressions of intangible heritage), afkomstig uit 70 landen. Sinterklaas komt op die lijst niet voor, sterker nog, op de kaart is er al weinig uit Europa te vinden en het dropwdown-menu vermeldt Nederland niet eens. Omdat Nederland eerst nog de Unesco Conventie Immaterieel Erfgoed uit 2003 moet ondertekenen. Staatssecretaris Zijlstra heeft echter toegezegd dit snel te doen. Dat zal dan in 2012, jaar van het Immaterieel Erfgoed, wellicht gebeuren.
Aardige bijkomstigheid is dat ik zelf in 1999 de toenmalige website sint.nl had opgeschoond; dat waren heel erg veel html pagina’s met daarin ook al een vroege versie van flash… We maakten ons er toen druk om dat het Sinterklaasfeest wel eens zou kunnen verdwijnen vanwege de opmars van de (Angelsaksische) Kerstman. Terwijl dat natuurlijk ook gewoon een interessant fenomeen is; immaterieel erfgoed .
Wil je meer weten over ‘Immateriëel Cultural Heritage’? Kijk dan naar deze 5 minuten video.
Erfgoednieuws !
Ik vind immaterieel erfgoed een hele lastige. Soms bekruipt me het gevoel dat het benoemen van deze categorie voortkomt uit onze voortdurende drang naar het beschermen van alles. Nu is de vraag natuurlijk: waarom niet? Als Sinterklaas benoemen tot werelderfgoed betekent dat er een contemporaine situatie wordt ‘bevroren’, en er geen ruimte wordt gegeven tot de evolutie van een traditie, dan ben ik tegen. Tradities worden bepaald door zij die ze beleven, en zij (wij) die ze veranderen. Tradities zullen altijd mee veranderen (zie ook het stuk over de Kerstman hierboven).
Misschien is een nog betere vraag: waarom wel? Waarom iets krampachtig en artificieel beschermen, wat zichzelf beschermd? Er zijn nergens tekenen dat het Sinterklaasfeest dreigt te verdwijnen, dus is er ook geen reden het te beschermen. Toch?
Je kunt het ook anders zien. Want de Eiffeltoren, Taj Mahal en Stonehenge zijn ook werelderfgoed. En die verdwijnen ook niet zomaar. Maar een werelderfgoedlijst zondere deze drie is ondenkbaar. Toeristen navigeren op de lijst, en komen soms speciaal naar een stad om het geselecteerde werelderfgoed te bezoeken. Is de werelderfgoedlijst eigenlijk niet één grote reclamestunt?
Werelderfgoed als hotlist dus. En een hotlist van Nederland zonder de Sint is geen hotlist natuurlijk. Benoemen dan maar?