3D Objectvisualisatie, een afstudeeronderzoek…

Gastredacteur: Loes Jacobs

Door de Stichting Landschap Erfgoed Utrecht is (LEU) mij gevraagd, een inventariserend, vergelijkend en adviserend onderzoek te doen naar drie methoden van 3D-objectvisualisatie voor kleine en middelgrote erfgoedinstellingen. Voor LEU omvat het begrip 3D-objectvisualisatie de weergave van een object in drie dimensies als een digitale of holografische weergave, die toegepast kan worden in erfgoedinstellingen in Utrecht.

De volgende toepassingsmogelijkheden van de aangeboden interactiviteit en virtuele reconstructies van objecten zijn gekozen als casussen voor nader onderzoek:

• lichtlaserscan (high-end), weergave oppervlaktescan van MuseumgoudA,
• CT scan, diepte weergave scan (medium-end) van Natuurhistorisch Museum Maastricht,
• ARC 3D webservice (low-end), fotografische weergave van het Allard Pierson Museum.

De drie methoden zijn met elkaar vergeleken op basis van de volgende voorafgestelde criteria: personele inzet, middelen (kosten, apparatuur, software), vereiste kennis voor museummedewerkers, vereiste kennis en begeleiding door externe partijen. Ook werden de methoden onderzocht op toepassingsmogelijkheden, (langdurige) duurzaamheid en hergebruik, ethiek, juridische zaken ten aanzien van auteursrecht en toekomstmogelijkheden. Verder spelen de wensen, de mogelijkheden en de middelen (kosten) van erfgoedinstellingen mee bij de keuze voor publiekspresentaties en toepassingsmogelijkheden en de praktische aanvulling op toepassingen, zoals conserveringsmogelijkheden, transport en collectieregistratie.

Enkele uitkomsten van het onderzoek:

• De low-end (fotografische) methode van ARC 3D met oppervlaktescan kan op dit moment het beste ingezet worden bij oppervlaktemodellen, omdat de fotografische methode direct al kleur bevat en wat dat betreft relatief weinig nabewerking vraagt.
• De medium-end (CT-scan, dieptescan) methode biedt voor de toekomst veel mogelijkheden voor collecties waarbij dieptescans het meest wenselijk zijn, bijvoorbeeld archeologie vanwege de nauwkeurigheid en niet destructieve methode.
• Samenwerkingsverbanden met andere erfgoedinstellingen en de zorgsector (bedrijfsleven) zijn aan te raden.

Naast de onderzoeksresultaten is een aantal ideeën toegevoegd over 3D-objectvisualisatie binnen het erfgoedveld voor de regio Utrecht. Denk hierbij aan toepassing binnen de archeologie, inzichtelijk maken van immaterieel erfgoed (zoals oude ambachten) en educatiedoeleinden.

De volledige scriptie is hier te downloaden. (De onderzoeksresultaten staan vermeld in hoofdstuk 5, red.)