MultimediaN e-Culture vs MUSIP en CiC

Tijdens de DEN conferentie op 12 en 13 december 2007 was ik onder andere aanwezig bij een presentatie door Jacco van Ossenbrugge van Multimedian van het e-culture project. Eerder werd op Erfgoed2.0 al een filmpje van Multimedian genoemd. Daar had ik gemengde gevoelens bij. Grotendeels onterecht, bleek nu bij de presentatie. Misschien toont het filmpje niet de ware kracht van de oplossing van Multimedian, straks meer daarover.

afbeelding-2.png
Ik sprak Jacco van Ossenbrugge tijdens de pauze en we hadden het over de vele projecten die bedoeld zijn om data te ontsluiten, waarbij naar mijn idee de meeste projecten in zichzelf besloten zijn; en blijven. Waarom is het zo moeilijk een overkoepelende methode te ontwikkelen die vooral verbindt en ruimte biedt voor (bestaande) context, in plaats van telkens opnieuw het wiel te willen uitvinden met ‘nog revolutionairdere spaken en naven‘. Wat we dus nodig hebben is een ‘verbindend chassis met een flexibele wielophanging‘.

afbeelding-1.png

Wat doet Multimedian? Samen met de projectpartners Universiteit van Amsterdam, Centrum voor Wiskunde en Informatica (CWI) en Digitaal Erfgoed Nederland (DEN) http://www.den.nl/ ontwikkelt Multimedian het onderzoeksproject N9C Eculture: Cultural Search Engine (met de E-Culture demonstrator).
Doel van het project is te laten zien hoe technologische innovaties voor het semantisch web en voor het presenteren van data ingezet kunnen worden voor betere indexering en zoekmogelijkheden binnen grote, virtuele collecties op het gebied van cultureel erfgoed. Het project richt zich wel op duurzaamheid van metadata door het gebruik van open standaarden.
In het project wordt gebruik gemaakt van bestaande collecties. Wel vindt er omzetting van formats plaats, bijvoorbeeld naar RDF/OWL. Het gebruik van de diverse thesauri wordt hierbij helaas beperkt door licenties. Je zou kunnen zeggen dat het gaat om gecombineerd zoeken in bestaande data en daarbij slimme koppelingen aan te brengen. Dus zoeken naar erfgoedbronnen, zoeken naar collecties, zoeken naar personen (biografische data). Er wordt dan gezocht met vrije zoektermen, met indexlijsten, met voorgeselecteerde zoekacties, met semantische relaties, thematische presentaties, met een landkaart, met een tijdbalk.
De website van Multimedian meldt: “Achterovergeleund in je stoel genieten van het aanbod van musea? Ronddwalen in het digitale depot van je favoriete archief? [...]
De Cultural Search Engine van MultimediaN zorgt voor koppeling van deze databases en brengt zo digitale context in de cultuur. Met deze Golden Demo – gewoon beschikbaar op internet – kan iedereen eenvoudig zoeken naar kunstwerken van bijvoorbeeld postimpressionistische kunstenaars geboren in Europa vóór 1850. De zoekresultaten worden getoond in de context van een tijdlijn, met daarop aangegeven wanneer de gevonden objecten zijn gemaakt. Maar ook hoe dit zich verhoudt tot de periode waarin de betreffende kunstenaars leefden en welke gerelateerde kunststromingen op dat moment actief waren.”

Om deze informatie te kunnen aanbieden is een eerste versie van een systeem ontwikkeld dat data uit al deze bronnen combineert.

Naderhand vroeg ik me af hoe Multimedian e-cultuur zich verhoudt tot bijvoorbeeld MUSIP of Cultuur in Context (CiC, Telematica Instituut)? Ik stelde de vragen per mail aan Jacco van Ossenbrugge, die snel met een antwoord kwam.

“Die eerste vraag is makkelijk. MUSIP inventariseert collecties, en heeft vooral beschrijvingen op collectie niveau. Bijvoorbeeld: De prentencollectie van Rijksmuseum bevat zo en zo veel objecten, ze zijn in algemeen goede staat, en er zijn er zo en zo veel gedigitaliseerd. Wij proberen objecten binnen collecties met elkaar in verband te brengen. Waar ik wel naar wil kijken is of wij ook de gegevens van MUSIP in ons systeem kunnen gebruiken, want nu hebben we eigenlijk alleen gegevens over de objecten, en heel weinig of geen informatie over de collecties waar die objecten uit komen.”

Bij het Telematica Instituut ligt de verhouding volgens Jacco net weer anders. Telematica stelt: Ontwikkeling van een gemeenschappelijke visie op cultureel erfgoed en de ontsluiting daarvan. 3. Versterking van de digitale infrastructuur cultureel erfgoed door grenzen van instituten, collecties en informatiesystemen te overstijgen. Er lijkt een overlap te zijn, maar ook verschillen.

J.O.: “Die tweede is moeilijker. Die zin “Versterking van de digitale infrastructuur cultureel erfgoed door grenzen van instituten, collecties en informatiesystemen te overstijgen” had ook in onze project beschrijving kunnen staan. Het is moeilijk om het veschil aan te geven, omdat Cultuur in Context nog maar net begonnen is. Een technisch verschil wat mij donderdag op viel is dat ze uit lijken te gaan van één ontologie waar ze al hun objecten mee kunnen beschrijven. Die aanpak, daar hebben wij vanaf het begin van ons project niet in gelooft. Ook lijken zij behalve technische doelen, ook explicitiete organisatorische doelen te hebben, zoals het “verder professionaliseren van de erfgoed professional”.
Maar zoals gezegt, het is nog te vroeg. Wij zullen Cultuur in Context goed in de gaten houden, en ik neem aan dat dat wederzijds is.”

Dat maakt het inderdaad duidelijker. Ik overschatte wellicht de uitspraak dat ze met het inventariseren ook toegankelijk willen maken. En dan denk ik al snel aan wat Multimedian doet.
Het verschil met tweede zit ‘m inderdaad in de ontologie, dat maakt jullie project een stuk flexibeler.
Wat me opvalt aan het filmpje is de feitelijkheid van de gegevens, waar je (zeker voor een kind) meer beleving zou verwachten. Of, voor een volwassene, “Umfeld” in de zin van de collecties waarin ze zich bevinden. Je geeft zelf al aan dat dit een toevoeging zou zijn. Die verwachting wordt ook wel gewekt wanneer het jongetje naar het masker kijkt en na afloop nog even zwaait. Ik ben benieuwd voor welke doelgroep de oplossing vooral bedoeld is. En voor welke doelgroep het filmpje bedoeld is. Daarop heb ik nog geen antwoord, maar het lijken me twee verschillende uitgangspunten.

lees meer:
DEN verslag

presentatie Jacco van Ossenbrugge

projectpagina (DEN)

golden video’s van Multimedian

Explore posts in the same categories: (nieuwe) media & communicatie, eCultuur

Tags: , , ,

You can comment below, or link to this permanent URL from your own site.

7 Comments on “MultimediaN e-Culture vs MUSIP en CiC”

  1. simonestoltz Says:

    Interessant bericht dit .. je snijdt nogal iets aan. Niet zozeer vanwege het onderwerp maar wel vanwege de beladenheid die er achter schuil gaat.
    Je noemt een drietal projecten die in Nederland gaande zijn met als doel, want uiteindelijk is dat wat we allemaal willen, ‘De Collectie Nederland’ in kaart te brengen. Dit soort projecten bestaat eigenlijk al sinds het internet in Nederland actief gebruikt werd. Want in tegenstelling tot wat vele denken (ik roep het zelf ook regelmatig) loopt de erfgoedwereld qua idee en wens niet ver achter op de andere sectoren uit de samenleving. Het probleem bij de erfgoedwereld (het wordt ook uit jouw bericht weer duidelijk) is wéér het zoveelste project voor de digitale toegankelijkheid van de Collectie Nederland.

    Over de Collectie Nederland is in de jaren ’90 (misschien al wel eerder!) gesproken door Charlotte van Rappard-Boon (hoofd erfgoed inspectie). In 1993 is het toenmalige SOM in Utrecht gestart met de Collectie Utrecht. De eerste provinciebrede collectieontsluiting! Toen nog erg besloten, maar innoverend genoeg om OCW wakker te schudden. In 1997 is besloten dit project uit te breiden met een landelijke dekking. Het concept MusIP was geboren! De techniek, dacht men toen, was nog niet zo ver. Dus zijn er jaren over heen gegaan voordat de database zoals we die nu kennen gebruiksklaar was. Sinds 2003 zijn de erfgoedhuizen van Nederland bezig geweest met de inventarisatie van wat de Collectie Nederland zou moeten zijn. Nu nog zijn we (ja ikzelf ook) bezig met het in kaart brengen via MusIP. Immers, de Amsterdamse musea ontbreken nog (eind september zijn die afgerond).

    Naast MusIP wordt nu sinds anderhalf jaar ook aan de Collectiewijzer gewerkt (ICN). Ook de collectiewijzer heeft als doel Collectie Nederland in kaart te brengen. Zij doen dit niet zoals MusIP (gelukkig) in een eigen database, maar zoeken naar mogelijkheden om de bestaande collecties (lees: databases) aan elkaar te koppelen. Het ICN is hiervoor met Aduna (Amersfoort) en Q42 (Den Haag) in zee gegaan. Wat goed nieuws is, aangezien Aduna als sinds ergens jaren ’90 actief is met het semantisch web. En dus al hele lange tijd gespecialiseerd is met het aan elkaar knopen van databases zoals die waar de Collectie Nederland mee kan worden opgebouwd! Waarom is hier bij de geboorte van MusIP niet al aangeklopt…

    Naast Aduna is nu dus ook een MultimediaN actief met een search engine, Cultuur in Context wil zich hier op gaan richten, de Collectiewijzer wordt gebouwd en MusIP is met partners aan het zoeken naar uitbouwmogelijkheden. Twintig jaar later blijkt men dus nog als eilandjes langs elkaar heen te werken en is ‘De Collectie Nederland’ nog steeds geen feit. Het lijkt wel of de erfgoedsector hier een abonnement op heeft. Zelf maak ik me er ook (onopzettelijk) schuldig aan. Als adviseur eCultuur Noord-Holland bemoei ik me met de streekgebonden collectie-portals, als projectleider MusIP met de landelijke deelcollecties en de mogelijke groei (of verdieping) hierin en als klankbord van de ICN collectiewijzer aan brainstormen over de juiste route en partijen. Waarom is het in deze sector zo moeilijk om met z’n allen om de tafel neer te strijken? Waarom daarbij niet meteen een stoel vrij maken voor een afgevaardigde van OCW? Waarom niet eindelijk zorgen voor een gemeenschappelijk product uit al die losse initiatieven?

    In je bericht verwijs je naar Cultuur in Context en naar MultimediaN en je vraagt je af wat het verschil is tussen beide. Volgens Jacco van Ossenbrugge moet dat verschil nog blijken aangezien CIC nog in ontwikkeling is. Hij zegt CIC in de gaten te houden en verwacht dat andersom ook. Ironisch genoeg slaat hij hier de spijker op de kop. Uiteindelijk is er, mijn inziens, geen verschil in al deze projecten. Uiteindelijk willen we simpelweg dat het publiek vanuit de luie stoel al haar schatten aan cultuureel erfgoed kan ervaren en bewaren.
    En dus wordt er ondertussen weer een eilandje opgespoten in die enorme oceaan van erfgoed dat ligt te kijken naar een ander eilandje. Ze groeien allebei, maar worden ze ook samen één?
    Kunnen we niet gewoon een bruggetje plaatsen zodat in ieder geval het publiek kan eilandhoppen?

    Overigens vind ik de verklaring op de website van CIC goed geformuleerd. Zij leggen op een nette manier de vinger op de zere plek: “De erfgoedinstellingen zijn op dit moment onvoldoende in staat de groter wordende vraag naar rijke en geïntegreerde informatie te beantwoorden. De professionals in deze culturele instellingen hebben de maatschappelijke taak toegang te geven tot cultureel erfgoed, maar zij zitten in een spagaat. Aan de ene kant dienen zij de historisch gegroeide eigenheid en uniciteit van de fysieke (en digitale!) collectie te ontwikkelen en te promoten omdat daaraan veelal de identiteit en het bestaansrecht van de instelling wordt ontleend. Aan de andere kant bespeuren zij de groeiende vraag van bezoekers naar een geïntegreerde en rijke toegang tot het cultureel erfgoed, die zich niets aantrekt van institutionele grenzen en gescheiden (digitale) collecties.” Vooral dat laatste is een probleem. In oorsprong is de spagaat niet aan de erfgoedinstellingen zelf te wijten. Nogmaals, het idee en de wens is er al lange tijd maar de middelen niet.

    Nu wil ik het niet op het oude vertrouwde geen-geld-excuus gooien. De overheid is immers lekker aan het toeschieten in de vorm van enkele miljarden voor digitalisering, maar is dat voldoende? “Het programma Cultuur in Context wil professionals van erfgoedinstellingen meer betrekken bij, en beter uitrusten voor de ontwikkeling van de (digitale) kennisinfrastructuur van de erfgoedsector.” Ook dit juich ik toe, als de instelling het (eindelijk) zelf kan, is wellicht de samenwerking en bundeling van kennis en kracht eerder voorhanden. Wat dat betreft ben ik (vanuit de ondersteunersfunctie) ook zeer tevreden met de eerste twee doelstellingen bij CIC…

    En misschien toch ook een mooi zonnetje boven die oceaan: vanuit MusIP en de Collectiewijzer is samenwerking een feit…


  2. … en niet alleen tussen MusIP en de Collectiewijzer wordt er samengewerkt, want de Collectiewijzer is ook partner in MultimediaN E-culture! Wie weet gaan we in de toekomst nog wel eens over op de search engine van MultimediaN… Tot het zover is, denken we met het semantisch zoeken zoals Aduna dat aanbiedt een goede weg ingeslagen te zijn.

    Geïnteresseerd in MultimediaN E-Culture en de samenwerking met het ICN? Kom naar de CATCH-meeting bij het ICN op 29 februari as. die aan dit onderwerp gewijd is. http://www.nwo.nl/nwohome.nsf/pages/NWOA_7BRK3H?Opendocument

    Wat ik me dan op mijn beurt weer afvraag; waarom zijn er eigenlijk twee erfgoed 2.0 blogs?
    http://www.virtueelplatform.nl/listpublish-7851-nl.html


  3. Dag Marie-France, wat fijn dat de collectiewijzer steeds meer wortels krijgt en sterk de samenwerking opzoekt.

    CATCH is een interessant project waarover op erfgoed 2.0 een bericht niet zou misstaan. Dit volgt dan ook snel! De inschrijving meeting van 29 februari is helaas al gesloten. Wellicht kun je een verslaglegging doen voor op het blog?

    Wat betreft ‘de andere’ erfgoed 2.0. Bij mijn weten is hier geen weblog aan verbonden, maar is dit de verwijzing naar onder andere de workshop op de DEN-conferentie. Zo niet, dan mag je me graag de juiste link sturen…

    groet!


  4. @ Marie-France: er zijn inderdaad 2 erfgoed2.0 weblogs. Toen ik dit weblog opzette met de studenten van de Reinwardt en het MiM hebben we die naam gekozen, niet wetend dat Virtueel Platform (VP) overeenkomstige plannen had. Vervolgens heb ik met VP uitgebreid contact gehad vanuit het oogpunt van samenwerking. Tot op heden is daar nog weinig concrete invulling aangegeven. Ik sluit echter niet uit dat dit weblog op den duur onder een meer toepasselijke naam verder gaat.
    Het geeft wel aan dat de web2.0 uitgangspunten ook op het gebied van erfgoed en cultuur volop voet aan de grond krijgen.


  5. Beste Theo,

    Bedankt voor je leuke en interessante stuk!
    Ik loop minstens drie maanden achter met mijn email en zag je blog nu pas … Excuus!

    Ik begrijp de bezorgdheid van Simone als het over versnippering gaat, maar volgens mij is er op dit gebied wel wat aan het veranderen. Zoals Marie-France al aangeeft is er een goede samenwerking tussen MultimediaN en de Collectiewijzer. DEN is ook een partner in ons project en we werken achter de schermen prima samen met de RKD. Bij musea zoals Volkenkunde in Leiden, het Tropenmuseum, Rijksmuseum Amsterdam, en ook bij de Koninklijke Bibliotheek ervaar ik tegenwoordig ook een hele open houding en is men bereid om op een heel concrete en effectieve manier met ons samen te werken. Ik zie de toekomst dus niet zo somber in!

    Over de betrokkenheid van Aduna bij de Collectiewijzer wil ik opmerken dat ons MultimediaN project een research project is: we leveren onderzoeksresultaten, vaak met software demonstators, maar geen kant en klare productiesoftware met de bijbehorende support. Daarvoor heeft Nederland juist bedrijven zoals Aduna hard nodig: om Semantic Web en ander onderzoek om te zetten in innovatieve software die robuust genoeg is om in projecten zoals de Collectiewijzer gebruikt te worden. Ik ken de mensen bij Aduna goed genoeg om hier te durven zeggen dat zij open standaarden en semantische interoperabiliteit net zo belangrijk vinden als wij!

    Groet, Jacco


  6. Dag Jacco,

    Wat je zegt over Aduna onderschrijf ik geheel; zo ken ik ze immers ook, een partij die open standaarden en semantische interoperabiliteit inderdaad belangrijk vindt en graag met partijen samenwerkt om deze interoperabiliteit te bevorderen! Wat mij betreft gaan meer instelingen zo te werk…
    Ook over de verandering in samenwerking op het gebied van het ontsluiten van het erfgoed wil ik je graag gelijk geven. Er wordt inderdaad steeds meer gecreerd door instellingen tezamen. Wat mij betreft kan ook dit niet ’samen’ genoeg zijn.

    Echter, ik blijf enigszins sceptisch in de positieve werking hiervan en dus het positieve toekomstbeeld dat je ziet. Helemaal nu blijkt dat ook het ministerie van VWS op haar beurt weer bezig is met het opzetten van erfgoedportals! (in 3D!)
    Dit is overigens ook de reden geweest waarom we vanuit MusIP hebben besloten de publiekskant van de ontsluiting niet verder uit te bouwen, en hier financieel niet in te investeren. Als er al zoveel partijen actief zijn op dit gebied, richten we ons liever op het uitbouwen van MusIP als stevig datamodel dat gebruikt kan worden voor erfgoedportals, (uiteraard te bouwen door anderen)
    Dat is immers ook wat er nu ook gebeurt voor de collectiewijzer en micheal+…

    groet,

    Simone


  7. In stilte is er de afgelopen maanden hard gewerkt aan Cultuur in Context. Donderdag 26 juni sluiten we af met een eindsymposium. De discussie die hier gevoerd wordt is één van de centrale thema’s van de middag: wat hebben we geleerd van de samenwerking én hoe gaan we verder? Want de wil om samen te werken en data te koppelen is er wel. Maar wat zijn de knelpunten en hoe kunnen we die oplossen? Want eenvoudig is het niet, zeker niet als instellingen uit verschillende sectoren – archieven, musea en wetenschappelijke onderzoeksdata – hun data willen koppelen. Enerzijds gaat het om technische en semantische problemen, ook in CiC is daar weer hard aan gewerkt. Maar even belangrijk zijn organisatorische vraagstukken. Het initiatief komt naar mijn idee meestal vanuit de koepelorganisaties en kennisinstellingen. Maar wat maakt het voor een (kleine, middelgrote) erfgoedinstelling interessant om mee te doen? Wat is daarvoor nodig? Ik hoop op een hoge opkomst 26 juni om juist over deze vragen te discussiëren.
    Het programma staat op de website van de Reinwardt Academie: http://www.rwa.ahk.nl/rwa/nieuws/index.shtml.


Comment: